หน้าหนังสือทั้งหมด

พระไตรปิฎกและพระธรรมคุณ
153
พระไตรปิฎกและพระธรรมคุณ
พระไตรปิฎกฉบับอักษรไทยมีขึ้นครั้งแรกในรัชกาลที่ 5 คือในระหว่าง พ.ศ. 2431 – 2436 พระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงให้คัดลอกพระไตรปิฎกอักษรขอมในใบลานออกมาเป็นอักษรไทย แล้วชำระแก้ไขและจัดพิมพ์ขึ
พระไตรปิฎกฉบับอักษรไทยถูกจัดพิมพ์ขึ้นเป็นครั้งแรกในรัชกาลที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2431 – 2436 โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งจัดพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นรูปเล่มหนังสือ ต่อมาในรัชกาลที่ 7 ได้มีการพัฒ
การรู้แจ้งในธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
155
การรู้แจ้งในธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
คือยิ่งถือปฏิบัติเรื่อยไปไม่ละวางเสีย 6) อธิบายธรรมคุณบทว่า ปจฺจตฺต์ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ ปญฺจตฺต์ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ แปลว่า อันวิญญูพึงรู้เฉพาะตน คำว่า วิญญูชน คือ ผู้รู้แจ้ง หมายถึง ธรรมของพระองค์นั้นวิ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้อธิบายว่า วิญญูชนจะรู้แจ้งในธรรมได้เฉพาะตนเท่านั้น โดยไม่สามารถให้ผู้อื่นเข้าใจในสิ่งที่ตนไม่เคยสัมผัสได้ เช่น การเปรียบเทียบการรับประทานอาหารหรือผลไม้ จากนั้นได้ตรัสว่า ธรรมที่พ
ทุกข์และอุปาทาน
157
ทุกข์และอุปาทาน
ทุกข์ทั้ง 12 ประการที่กล่าวมานี้สรุปเหลือประการเดียวคือ “อุปาทานขันธ์ 5 เป็นทุกข์” กล่าวคือ มนุษย์และสัตว์ทั้งหลายประกอบด้วยขันธ์ 5 ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ขันธ์ทั้ง 5 นี้ ยังมีกิเลสอย
บทความนี้กล่าวถึงทุกข์ทั้ง 12 ประการที่สรุปเป็นอุปาทานขันธ์ 5 ซึ่งหมายถึงการถือมั่นในขันธ์ 5 ว่าเป็นของเรา ทำให้เกิดความทุกข์ หากไม่ถือมั่น จะไม่ทุกข์ เช่น ชีวิตคู่ที่หย่าขาดกันไม่ได้สร้างความทุกข์เพร
การดับตัณหาและนิพพานในพระพุทธศาสนา
159
การดับตัณหาและนิพพานในพระพุทธศาสนา
เรื่อยไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “ภูเขาทองคำล้วน มีสีสุกปลั่ง ถึงสองเท่า ก็ยังไม่พอแก่บุคคล คนหนึ่ง” 1 ตัณหาจึงเปรียบเสมือนทะเลเพราะให้เต็มได้ยาก เรามักถูกสอนให้มองด้านดีว่า แก้วน้ำที่มีน้ำอยู่ค
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการดับตัณหาผ่านคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบตัณหากับทะเลที่ไม่มีวันเต็ม การเข้าถึงพระนิพพานนั้นถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ สอุปาทิเสสนิพพาน และ
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
160
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
ยังมีขันธ์ 5 อยู่ มีธรรมกายปรากฏอยู่ในตัว ทำให้รู้สึกเป็นสุขเหมือนอยู่ในอายตนนิพพานอย่างแท้จริง เพียงแต่ยังอาศัยกายมนุษย์อยู่เท่านั้น (2) อนุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง ภิกษุผู้เป็นพระอรหันต์ มีสังโยชน์ในภพ
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอนุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งเกิดจากการหลุดพ้นจากกิเลสและตัณหา รวมถึงการปฏิบัติในแนวทางอริยมรรคมีองค์ 8 ที่นำไปสู่ความดับทุกข์อย่างแท้จริง การปฏิบัตินี้มีลักษณะเป็นทางสายกลาง
สัมมาทิฏฐิและบุญจากการให้ในพระพุทธศาสนา
161
สัมมาทิฏฐิและบุญจากการให้ในพระพุทธศาสนา
ยังเป็นสาสวะ เป็นส่วนแห่งบุญให้ผลแก่ขันธ์อย่างหนึ่ง สัมมาทิฏฐิที่เป็นอริยะ ที่เป็นอนาสวะเป็นโลกุตระ เป็นองค์มรรคอย่างหนึ่ง” คำว่า “สาสวะ” เป็นชื่อของกิเลส (1) โลกิยมรรคคือมรรคฝ่ายโลกิยะ สัมมาทิฏฐิ แปล
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของสัมมาทิฏฐิในพระพุทธศาสนาเป็นองค์มรรคหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับบุญและขันธ์ การให้ทานที่มีผลในเชิงบวก โดยอธิบายถึง 10 ประการของสัมมาทิฏฐิ เช่น อานิสงส์จากการให้ทาน ได้บุญจากการสงเค
การเข้าถึงพระรัตนตรัยและอริยสัจ 4
164
การเข้าถึงพระรัตนตรัยและอริยสัจ 4
กล่าวคือ การได้ปฏิบัติมรรคมีองค์แปดด้วยการเจริญสมาธิภาวนาจนเข้าถึงพระรัตนตรัยในตัว เมื่อเข้าถึง พระรัตนตรัยแล้วจึงเห็นอริยสัจภายในได้ ดังพุทธดำรัสว่า “บุคคลใดถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ว่าเป็นที่พึ
เนื้อหาพูดถึงการปฏิบัติตามมรรคมีองค์แปดที่ช่วยให้เข้าถึงพระรัตนตรัยภายใน เมื่อเข้าถึงแล้วจะเห็นแจ้งอริยสัจ 4 ซึ่งประกอบด้วย ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ความดับทุกข์ และมรรคที่นำไปสู่การสิ้นทุกข์ นอกจากนี้ย
ความสัมพันธ์ของหลักธรรมในพระพุทธศาสนา
166
ความสัมพันธ์ของหลักธรรมในพระพุทธศาสนา
ผ่านมา และจะได้แสดงความสัมพันธ์กันของหลักธรรมต่าง ๆ ให้เห็นอย่างชัดเจน เมื่อนักศึกษาเรียน ธรรมะหมวดใดแล้วก็จะสามารถเชื่อมโยงกับหมวดอื่นได้ จะทำให้ไม่สับสน จะมองเห็นภาพรวมว่าหลักธรรม ต่าง ๆ สัมพันธ์เป็
เนื้อหานี้พูดถึงการแสดงความสัมพันธ์ของหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 6 หมวด คือ ความไม่ประมาท, ละชั่วทำดี, ไตรสิกขา, อนุปุพพิกถา และภาพรวมพระไตรปิฎก เพื่อให้เข้าใจความสัมพันธ์ของหลักธรรมต่าง ๆ
พระสงฆ์: สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
190
พระสงฆ์: สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
บทที่ 7 พระสงฆ์ : สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 7.1 พระสงฆ์คือใคร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรว่า “พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาค เป็นผู้ ปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติถูกต้อง ปฏิบัติสมควร ได
บทที่ 7 กล่าวถึงพระสงฆ์สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยอธิบายเกี่ยวกับอริยบุคคล 4 คู่ ที่ถือเป็นบุคคลสำคัญในพระพุทธศาสนา ได้แก่ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ ซึ่งมีการปฏิบัติตามทางสู่ก
พระสังฆคุณกับการทำบุญ
193
พระสังฆคุณกับการทำบุญ
สาวกสังโฆ อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทักขิเณยโย, อัญชลีกรณีโย, อนุตตร์ ปุญญเขตต์ โลกสฺสาติ ฯ” จากพุทธดำรัสดังกล่าวสามารถสรุปพระสังฆคุณได้ 9 ประการดังนี้ 1) สุปฏิปนฺโน แปลว่า ท่านปฏิบัติแล้วดี คือ ปฏิบัติไปตา
บทความนี้วิเคราะห์พระสังฆคุณ 9 ประการ โดยอธิบายว่าพระสงฆ์ควรได้รับการเคารพและทำบุญ เพราะเป็นแหล่งบุญที่ยิ่งใหญ่กว่าการทำบุญกับพระพุทธเจ้า นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงพระอริยสงฆ์ในปัจจุบันและความสำคัญของสั
ความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ในพุทธศาสนา
196
ความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ในพุทธศาสนา
กัปในที่นี้เป็นระยะเวลาที่ยาวนานมากดังได้กล่าวแล้ว การเจริญอิทธิบาท 4 ในที่นี้คือเจริญด้วยการทำ สมาธิขั้นสูง นักศึกษาบางท่านอาจจะสงสัยเรื่องความสูงของหลวงพ่อโพรงโพธิ์ว่าจะเป็นไปได้หรือที่ท่านสูงกว่า 3
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นไปได้ในเรื่องความสูงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ที่สืบทอดพระพุทธศาสนา แม้จะมีปัญหาต่าง ๆ ในปัจจุบัน พระสมมติสงฆ์ยังถือเป็นกำลังสำคัญในการเผยแพร่ธรรมแล
การครองผ้าย้อมฝาดและการห่มผ้าเฉวียงบ่า
199
การครองผ้าย้อมฝาดและการห่มผ้าเฉวียงบ่า
การครองผ้าย้อมฝาดและการห่มผ้าเฉวียงบ่า คือ การนุ่งห่มผ้าสบงจีวรนั่นเอง การกล่าวคำขอถึงสรณคมน์หรือไตรสรณคมน์คือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์นั้น พระภิกษุผู้ รับบวชจะกล่าวนำ และผู้ขอบวชจะกล่าวตาม ดังนี้ พุทธ์
การครองผ้าย้อมฝาดและการห่มผ้าเฉวียงบ่า เป็นหลักธรรมในพระพุทธศาสนาที่สำคัญ การกล่าวคำขอสู่สรณคมน์รวมถึงคำสอนที่ไว้ใจได้ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ โดยจะต้องกล่าวถึงสามครั้งเพื่อยืนยันเจตนาอย่างแท้จริง
การบรรพชาและอายุที่เหมาะสม
202
การบรรพชาและอายุที่เหมาะสม
อย่างไรก็ตามอายุที่เหมาะสมต่อการบรรพชาในปัจจุบันควรจะอยู่ที่ 10 ขวบ ถึง 19 ปี เพราะเด็กที่อายุ 10 ขวบ ขึ้นไปพอจะดูแลตนเองได้แล้ว ส่วนวัยที่ต่ำกว่านั้นยังต้องอาศัยการดูแลจากผู้ใหญ่ค่อนข้างมาก หากเข้ามา
เนื้อหาพูดถึงอายุที่เหมาะสมสำหรับการบรรพชาในพระพุทธศาสนา ซึ่งถือว่าอายุที่เหมาะสมคือ 10 ถึง 19 ปี เพื่อให้เด็กสามารถดูแลตนเองได้ และผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไปสามารถอุปสมบทเป็นพระภิกษุได้ โดยมีการยกเว้นแก่ผ
ความเข้าใจเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา
205
ความเข้าใจเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา
เวลาได้ยินเสียง เวลาดมกลิ่น เวลาสัมผัส เวลาลิ้มรส หรือระลึกถึงอารมณ์ต่าง ๆ 3) อาชีวปาริสุทธิศีล หมายถึง การเลี้ยงชีพชอบ เลี้ยงชีพด้วยวิสัยของสมณะคือการปฏิบัติตน อยู่ในพระธรรมวินัย แล้วอาศัยปัจจัย 4 ที
เนื้อหาเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะ ปาริสุทธิศีล และการปฏิบัติตามศีล 227 ข้อ. มีการแบ่งประเภทศีลออกเป็นหลายหมวด รวมถึงการอาบัติที่เกิดขึ้นจากการล่วงละเมิดสิกขาบท โดยเน้นความสำคัญของการปฏิบัติตน
การปฏิบัติธรรมตามแนวทางพระพุทธเจ้า
212
การปฏิบัติธรรมตามแนวทางพระพุทธเจ้า
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงการแบ่งเวลาทำภาวนาไว้อย่างชัดเจน พระภิกษุจึงต้องอาศัย ความเพียรที่บากบั่น กลั่นกล้าอย่างยิ่ง เพื่อเอาชนะอำนาจกิเลสภายในใจตนเองให้ได้ ไม่ให้เห็นแก่การนอน แต่ให้ใช้เวลาไปกับการ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนการแบ่งเวลาทำภาวนาเป็นอย่างดี โดยเน้นให้พระภิกษุมีความเพียรในการเอาชนะกิเลส ซึ่งการปฏิบัติธรรมในขั้นตอนที่ 5 และ 6 จะเน้นไปที่การมีสติสัมปชัญญะและการเสพเสนาสนะอันสงัด เพื่อปฏิ
การสร้างบารมีตามภูมิที่ปรารถนา
215
การสร้างบารมีตามภูมิที่ปรารถนา
จากตารางดังกล่าวจะเห็นความแตกต่างของเวลาในการสร้างบารมีลดหลั่นลงมาตามภูมิที่ปรารถนา หากปรารถนาภูมิใหญ่คือเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ต้องใช้เวลาสร้างบารมีนานมาก ส่วนภูมิที่ต่ำลงมา เวลาที่ต้องสร้างบารมีก็
บทความนี้สำรวจการสร้างบารมีที่แตกต่างกันตามภูมิที่ปรารถนา ตั้งแต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจนถึงพระสาวก โดยเน้นความสำคัญของการสร้างบารมีและพุทธพยากรณ์ที่ได้รับจากพระพุทธเจ้า นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงการบูชาพ
ความสำคัญของความพร้อมเพรียงในคณะสงฆ์
219
ความสำคัญของความพร้อมเพรียงในคณะสงฆ์
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญกับความพร้อมเพรียงของคณะสงฆ์อย่างมาก โดยสังเกต ได้ว่า ทุกครั้งที่พระองค์ตรัสปฏิสันถารภิกษุที่มากราบช่วงหลังออกพรรษา พระองค์จะตรัสว่า “พวกเธอ เป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ร่ว
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ความสำคัญกับความพร้อมเพรียงของคณะสงฆ์ โดยมีข้อบังคับให้ภิกษุร่วมประชุมทำสังฆกรรมพร้อมกัน และต้องรักษาศีลและวินัยตามที่กำหนดไว้ โดยห้ามถอนหรือบัญญัติสิ่งที่ไม่ถูกต้องตาม teachings
อุบาสก อุบาสิกา : ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย
230
อุบาสก อุบาสิกา : ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย
บทที่ 8 อุบาสก อุบาสิกา : ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย 8.1 อุบาสก อุบาสิกาคือใคร สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ นิโครธารามใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ ในแคว้นสักกะ ครั้งนั้นเจ้าศากยะพระนามว่ามหานาม เสด็จเ
บทนี้อธิบายความหมายของอุบาสกและอุบาสิกา ซึ่งเป็นคฤหัสถ์ผู้ชายและผู้หญิงที่นับถือพระพุทธศาสนาอย่างมั่นคง โดยมีความหมายว่าเป็นผู้ที่ถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง คนที่มักนั่งใกล้พระรัตนตรัยนั้นเป็นพุทธศาสนิ
อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล
239
อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล
ประเทศจีนเจริญรุ่งเรืองมากเพราะได้รับการอุปถัมภ์จากพระเจ้าแผ่นดิน เช่น สมัยถังไทจงฮ่องเต้ เป็นต้น 8.5 อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล 8.5.1 ภาพรวมอุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล
ในสมัยพุทธกาล อุบาสกและอุบาสิกามาจากทุกชั้นวรรณะ โดยเฉพาะวรรณะกษัตริย์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเผยแพร่พระธรรม เช่น พระเจ้าพิมพิสาร กษัตริย์ที่เชื่อมั่นในพระพุทธศาสนา ส่งผลให้มีประชาชนเข้าถึงธรรมมากขึ้น กา
การสื่อสารและการจัดระเบียบในสงฆ์สมัยพุทธกาล
261
การสื่อสารและการจัดระเบียบในสงฆ์สมัยพุทธกาล
ทั้งหลายจะรู้ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปักหลักอยู่ที่นั่น เมื่อถึงวาระที่ต้องกลับไปเข้าเฝ้าพระพุทธองค์ก็จะได้ รับฟังข้อมูลเพิ่มเติมจากเพื่อนสหธรรมิกว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติพระวินัยข้อไหนเพิ่มบ้าง
เนื้อหาเกี่ยวกับการสื่อสารข้อมูลและการจัดระเบียบในคณะสงฆ์สมัยพุทธกาล โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะมีการเผยแผ่ข้อมูลใหม่ ๆ ให้พระภิกษุได้รับทราบเพิ่มเติม และมีการจัดเสนาสนะเพื่อสร้างการสนทนาและการศึกษาในหมู